STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

1. WSTĘP

   GOKSiR wprowadza niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich w celu zapewnienia dzieciom i młodzieży korzystającym oraz chcącym skorzystać z zasobów GOKSiR bezpiecznego środowiska, zorganizowanego z poszanowaniem ich praw i godności. GOKSiR zapewnia, że jego działalność jest zorganizowana tak, aby zapewnić dzieciom i młodzieży wolny dostęp do oferty edukacyjnej, kulturalnej i sportowo – rekreacyjnej w sposób dla nich bezpieczny i komfortowy, wolny od zagrożeń i zachowań nieodpowiednich, w szczególności wolny od jakichkolwiek form przemocy i dyskryminacji.

2. DEFINICJE

1. Cyberprzemoc  – oznacza stosowanie przemocy poprzez: prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem Internetu  i narzędzi typu elektronicznego takich jak: SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne w Internecie, portale społecznościowe  i inne.
2. Krzywdzenie małoletniego  – oznacza popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na jego szkodę przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika GOKSiR, lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie. Krzywdzeniem jest przemoc, przemoc fizyczna, przemoc emocjonalna, wykorzystywanie seksualne.
3. Małoletni – każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
4. Osoba odpowiedzialna – to osoba sprawująca nadzór nad realizacją polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w GOKSiR.
5. Pracownicy GOKSiR – osoba zatrudniona lub współpracująca z GOKSiR, bez względu na formę, w tym w szczególności pracownika, zleceniobiorcy, wykonawcy, praktykancie, wolontariuszu, stażyście, itp., który z racji pełnionej funkcji lub wykonywanych zadań mają lub mogą mieć kontakt z małoletnimi.
6. Przemoc – zachodzi wówczas, gdy jakaś osoba odnosi się do drugiej w sposób niezgodny z wymaganiami relacji, która je łączy.
7. Przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie dziecku wymagań i oczekiwań, którym nie jest ono w stanie sprostać.
8. Przemoc fizyczna – jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.
9. Wykorzystywanie seksualne – to każde zachowanie, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). Przemoc ta może być jednorazowym incydentem lub powtarzać się przez dłuższy czas.
10. Zaniedbywanie  – to niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego, niezapewnianie mu odpowiedniego pożywienia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa, brak dozoru nad wypełnianiem obowiązku szkolnego.

3. ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA OBJAWY KRZYWDZENIA DZIECI

1. Pracownicy GOKSiR  w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i objawy krzywdzenia małoletnich, w szczególności siniaki, obtarcia, a także specyficzny sposób zachowania.
2. Każdy pracownik GOKSiR, który zauważy lub podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone zobowiązany jest zareagować, a w sytuacji koniecznej udzielić pierwszej pomocy.
3. Wszyscy pracownicy GOKSiR oraz inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub inne informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
4. Pracownicy GOKSiR zobowiązani są do troski o bezpieczeństwo małoletnich zgodnie ze swoimi kompetencjami, obowiązującym prawem oraz przepisami wewnętrznymi.

4. ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIMI A PRACOWNIKAMI GOKSiR

Zasady bezpiecznych relacji z małoletnim określają, jakie zachowania i praktyki są niedozwolone w pracy z dziećmi. Zasady bezpiecznych relacji są dostosowane do realiów funkcjonowania GOKSiR i dotyczą następujących obszarów: 

1. Bezpośredni kontakt z małoletnim oparty jest na poszanowaniu jego intymności i godności. Przykładowe formy takiego kontaktu, to:

1. kontakty w zajęciach sportowo-rekreacyjnych,
2. interwencje wychowawcze prowadzone w bezpośrednim kontakcie fizycznym są dopuszczalne w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia dotyczących, konfliktów pomiędzy podopiecznymi (rozdzielenie zwaśnionych, przytrzymanie, obezwładnienie),
3. działania z zakresu pomocy przedmedycznej (działania ratunkowe związane z udzieleniem pierwszej pomocy),
4. zagrożenie lub panika spowodowana czynnikami zewnętrznymi (pożar, intensywne zjawiska atmosferyczne, niebezpieczne zachowania osób trzecich itp.).
5. Niedopuszczalne są intencjonalne zachowania wzbudzające poczucie zagrożenia lub noszące znamiona:

1. przemocy fizycznej (np. popychanie, uderzanie, wykręcanie rąk, duszenie, kopanie, szarpanie),
2. seksualizacji relacji (obcowanie płciowe i inne czynności seksualne).
3. Komunikacja werbalna z małoletnim powinna być pozbawiona akcentów wrogich, wulgarnych, agresywnych, złośliwie ironicznych. Komunikacja nie powinna:

1. wzbudzać w małoletnim poczucia zagrożenia (groźby, wyzwiska, krzyk),
2. obniżać i niszczyć poczucia wartości (np. wyzwiska, krzyk, negatywne ocenianie, reakcja nieadekwatna do sytuacji, wzbudzanie poczucia winy, negowanie uczuć),
3. upokarzać (publiczne wyszydzanie, naigrywanie się, ośmieszanie),
4. naruszać granic (niezachowywanie odpowiedniego dystansu, obcesowość, podteksty o charakterze erotycznym).
5. Pracowników GOKSiR obowiązuje obiektywizm, sprawiedliwość, bezinteresowność i szacunek w traktowaniu oraz ocenie każdego małoletniego bez względu na pochodzenie, rasę, wyznanie i narodowość. Równe traktowanie oznacza, że niedozwolone jest:

1. wyłączne skupianie uwagi na wybranych małoletnich z jednoczesnym ignorowaniem potrzeb innych,
2. nieuzasadnione dawanie przywilejów tylko wybranym i pozbawianie ich pozostałych,
3. nierówne i niesprawiedliwe przydzielanie zadań, nieadekwatne do możliwości i wieku,
4. zwalnianie z wykonywania obowiązków w nieuzasadnionych sytuacjach,
5. godzenie się, brak reakcji na nieformalną hierarchię grupową,
6. przyzwolenie na wykorzystywanie młodszych i słabszych małoletnich przez silniejszych.
7. Kontakty bezpośrednie i online z dzieckiem poza GOKSiR  powinny być ściśle powiązane z wykonywaniem obowiązków służbowych (np. towarzyszenie w realizowanych poza GOKSiR ważnych dla małoletniego wydarzeniach wymagających wsparcia osoby dorosłej, zorganizowane przez GOKSiR wyjazdowe formy, wycieczki, obozy, zawody itd.). Transport, przemieszczanie się i warunki noclegowe:

1. organizacja transportu, noclegu poza GOKSiR powinna być uzasadniona (np. wyjazd na wycieczkę, zawody, obóz, inne formy treningu),
2. opieka nad małoletnimi w sytuacjach wyjazdowych powinna być zgodna z odpowiednimi przepisami,
3. przy organizacji noclegu zakwaterowania brane pod uwagę jest pokrewieństwo, relacje i płeć małoletnich.

Rodzice i opiekunowie prawni małoletniego mają prawo do wszelkich informacji na temat jego funkcjonowania na terenie GOKSiR, a także w trakcie innych wydarzeń organizowanych przez GOKSiR. Informacje na temat dziecka udzielane są jedynie jego rodzicom lub opiekunom prawnym.

5. ZASADY I PROCEDURY PODEJMOWANIA INTERWENCJI W SYTUACJI PODEJRZENIA KRZYWDZENIA MAŁOLETNIEGO LUB POSIADANIA INFORMACJI O KRZYWDZENIU MAŁOLETNIEGO

1. Zakres zadań w przypadku podejrzenia lub uzyskania informacji, że małoletni jest krzywdzony.

Osoba odpowiedzialna:

1. przyjmuje zgłoszenie o krzywdzeniu lub podejrzeniu krzywdzenia małoletniego,
2. w sytuacjach podejrzenia przemocy domowej wobec małoletniego wnioskuje o uruchomienie procedury „Niebieska Karta” przez policję, gminny ośrodek pomocy społecznej, dyrektora właściwej szkoły,
3. w przypadku, gdy małoletni doświadcza przemocy domowej zawiadamia policję lub prokuraturę o podejrzeniu przestępstwa,
4. w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia małoletniego zawiadamia policję.
5. W sytuacji gdy sprawcą przemocy jest osoba dorosła spoza rodziny zawiadamia policję,
6. w przypadku, gdy sprawcą przemocy jest nieletni zawiadamia dyrektora właściwej szkoły.

 Pracownik GOKSiR:

1. przekazuje osobie odpowiedzialnej informacje o tym, że podejrzewa przemoc wobec małoletniego,
2. udziela wsparcia małoletniemu oraz monitoruje jego sytuację, a także w miarę potrzeb pozostaje w kontakcie z rodzicami/opiekunami prawnymi małoletniego.
3. Procedura interwencji w sytuacji krzywdzenia małoletniego w GOKSiR  przez rodzica lub członka rodziny innego małoletniego:

1. pracownik będący świadkiem krzywdzenia małoletniego przez rodzica lub dorosłego członka rodziny innego małoletniego zgłasza problem osobie odpowiedzialnej,
2. osoba odpowiedzialna zgłasza problem na policję, do ośrodka pomocy społecznej, lub dyrektora właściwej szkoły. W przypadku krzywdzenia przez członka rodziny innego małoletniego również rodzicowi/opiekunowi prawnemu krzywdzonego.
3.  Procedura postępowania w przypadku krzywdzenia małoletniego przez innych małoletnich:

1. bezpośrednia, natychmiastowa reakcja pracowników GOKSiR na akty agresji i przemocy, przerwanie agresji lub przemocy,
2. rozmowa pracownika GOKSiR z ofiarą i sprawcą przemocy, nakłonienie sprawcy do zadośćuczynienia,
3. jeżeli stan małoletniego wskazuje na zagrożenie jego zdrowia lub życia osoba odpowiedzialna wzywa pomoc medyczną (po wcześniejszym powiadomieniu rodziców lub opiekunów prawnych),
4. jeżeli akty agresji i przemocy nie są incydentalne osoba odpowiedzialna przeprowadza rozmowę z krzywdzonym małoletnim (gdzie, kiedy dochodzi do zdarzeń, jaka jest ich częstotliwość itd.), rozmawiają ze sprawcą/sprawcami oraz z ewentualnymi świadkami,
5. osoba odpowiedzialna wzywa do GOKSiR rodziców/opiekunów prawnych krzywdzonego małoletniego i sprawcy/sprawców (jeśli, wymaga tego sytuacja po ustaleniu okoliczności zdarzenia),
6. z małoletnimi, którzy byli świadkami przemocy (jeśli wymaga tego sytuacja) osoba odpowiedzialna bądź pracownik GOKSiR omawia przebieg zdarzenia ukierunkowując rozmowę na to, jak sobie radzić w trudnych sytuacjach, jak reagować na krzywdzenie i komu zgłaszać, gdy dochodzi do takiego krzywdzenia,
7. w przypadku, gdy sprawca agresji/przemocy jest nieznany, osoba odpowiedzialna lub pracownik GOKSiR po rozpoznaniu sprawy informuje rodziców/opiekunów prawnych poszkodowanego małoletniego o możliwości zawiadomienia policji lub sam zawiadamia policję.  
8. Procedura postępowania w przypadku ujawnienia cyberprzemocy:
9. pracownik GOKSiR  lub inna osoba posiadająca wiedzę o zdarzeniu informuje o tym fakcie osobę odpowiedzialną, która to jest zobowiązana do:

• wyjaśnienia zdarzenia i ustalenia sprawcy ( jeśli jest to możliwe),
• rozmowy ze sprawcą, ustalenia okoliczności zajścia, zobowiązana małoletniego do zaprzestania podobnych działań,
• powiadomienia opiekunów poszkodowanego małoletniego o zdarzeniu,
• powiadomienia opiekunów sprawcy o zajściu, omówienia z nimi zachowania dziecka.

1. w przypadku, gdy sprawca nie stosuje się do ustaleń i jeśli małoletni jest nadal krzywdzony osoba odpowiedzialna podejmuje stosowne działania prawne,
2. w przypadku, gdy sprawca cyberprzemocy jest nieznany osoba odpowiedzialna lub pracownik GOKSiR informuje rodziców/ opiekunów prawnych poszkodowanego małoletniego o możliwości zawiadomienia policji.
3. Procedura postępowania wobec małoletniego, który zachowuje się agresywnie w stosunku do innych lub siebie:

1. jeśli stan zdrowia małoletniego/małoletnich wskazuje na zagrożenie zdrowia lub życia pracownik GOKSiR/osoba odpowiedzialna wzywa pomoc medyczną (po wcześniejszym powiadomieniu rodziców lub opiekunów prawnych, a w przypadku gdy zagrożenie życia lub zdrowia jest realne pracownik GOKSiR/osoba odpowiedzialna może wezwać pomoc medyczną z pominięciem kontaktu z rodzicami lub opiekunami prawnymi, jednakże kontakt z rodzicami/opiekunami prawnymi powinien nastąpić możliwie najszybciej po zawiadomieniu odpowiednich służb),
2. osoba odpowiedzialna przeprowadza rozmowę z poszkodowanym małoletnim, sprawcą oraz ewentualnymi świadkami,
3. w razie potrzeby pracownik GOKSiR/osoba odpowiedzialna wzywa do GOKSiR rodziców (prawnych opiekunów) dziecka i poszkodowanego,
4. jeśli rodzice/opiekunowie prawni nie współpracują z GOKSiR lub podjęte działania są nieskuteczne, a akty agresji są częste osoba odpowiedzialna powiadamia sąd/policję. 

6. PROCEDURA SKŁADANIA ZAWIADOMIENIA O PODEJRZENIU POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA NA SZKODĘ MAŁOLETNIEGO ORAZ ZAWIADOMIENIA ORGANÓW

W przypadku uzyskania informacji, że małoletni, jest ofiarą przemocy w rodzinie, należy podjąć następujące kroki:

1. Pracownik GOSKiR powinien sporządzić notatkę służbową i przekazać uzyskaną informację osobie odpowiedzialnej.
2. Osoba odpowiedzialna powinna przeprowadzić rozmowę z małoletnim w celu potwierdzenia faktu krzywdzenia, poinformować go o tym, jakie działania jest zobowiązany podjąć i upewnić się, że dziecko będzie w dotychczasowym miejscu zamieszkania bezpieczne na czas prowadzonych działań.
3. Osoba odpowiedzialna bądź pracownik GOKSiR powinien zawiadomić policję bądź sąd opiekuńczy. 

7. ZASADY UDOSTĘPNIANIA PRACOWNIKOM, MAŁOLETNIM I ICH RODZICOM/ OPIEKUNOM STANDARDÓW DO ZAZNAJOMIENIA I STOSOWANIA

1. Standardy ochrony małoletnich są udostępniane pracownikom GOKSiR  oraz na żądanie małoletnim i ich opiekunom.
2. Standardy są zamieszczone na stronie internetowej GOKSiR pod adresem: www.goksir.swidnica.pl
3. Każdy pracownik GOKSiR  ma obowiązek zapoznać się z standardami przy zawarciu umowy z GOKSiR.
4. Zapoznanie się z standardami pracownicy GOKSiR potwierdzają składając pisemne oświadczenie.
5. Dodatkowo  Standardy ochrony małoletnich wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie GOKSiR.

8. WYMOGI DOTYCZĄCE BEZPIECZNYCH RELACJI MIĘDZY MAŁOLETNIMI

Naczelną zasadą relacji między małoletnimi jest postępowanie z szacunkiem, przy uwzględnianiu godności i potrzeb wszystkich małoletnich. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec małoletniego w jakiejkolwiek formie. 

9. PROCEDURY OCHRONY MAŁOLETNICH PRZED TREŚCIAMI SZKODLIWYMI W INTERNECIE

W przypadku dostępu do Internetu realizowanego pod nadzorem pracownika GOKSiR ma on obowiązek informowania małoletnich o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu.

10. MONITORING STOSOWANIA STANDARDÓW

1. Monitoring będzie przeprowadzany minimum raz na dwa lata.
2. Osoba odpowiedzialna odbiera zgłoszenia dotyczące problemów związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa dzieci; reaguje na te zgłoszenia, konsultuje w miarę potrzeb z innymi podmiotami; w uzasadnionych przypadkach może zgłaszać sprawy odpowiednim służbom (GOPS, policja, sąd rodzinny, prokuratura).
3. Osoba odpowiedzialna jest zobowiązana do weryfikacji postanowień niniejszych standardów ochrony małoletnich co najmniej raz na dwa lata, a w przypadku stwierdzenia uchybień do ich aktualizacji i ponownego przeszkolenia Pracowników GOKSiR. 

11. PRZEPISY KOŃCOWE

Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem 15 lipca 2024 roku.